Puławy

Puławy (jid. פּילעװ, Pilew) – miasto powiatowe w zachodniej części województwa lubelskiego w pobliżu granicy województwa mazowieckiego, położone nad Wisłą, na skraju Małopolskiego Przełomu Wisły. Główny ośrodek Puławszczyzny oraz ośrodek przemysłowy (przemysł chemiczny, budowlany, farmaceutyczny, itp.), naukowy (5 instytutów naukowo-badawczych, szkolnictwo wyższe), turystyczno-kulturalny: będące częścią trójkąta turystycznego Puławy - Kazimierz Dolny - Nałęczów, ponadto ośrodek: muzealnictwa (pierwsze muzeum na Ziemiach Polskich, a zarazem najstarsze muzeum w Europie Środkowej), węzeł komunikacyjny (port rzeczny, 2 przeprawy mostowe, główne szlaki komunikacji drogowej i kolejowej, w przyszłości cywilny port lotniczy w pobliskim Dęblinie, itp.).

Według danych z 31 grudnia 2009 roku, miasto miało 49 066 mieszkańców (88. lokata w Polsce).

Położenie geograficzne

Puławy leżą w zachodniej części województwa lubelskiego, na Nizinie Mazowieckiej tuż przy granicy z Wyżyną Lubelską, która przebiega przez Parchatkę (wg Jerzego Kondrackiego), nad prawym brzegiem Wisły, niedaleko od najdalej wysuniętego na wschód jej zakola, w sąsiedztwie Kazimierskiego Parku Krajobrazowego. Historycznie położone były w Małopolsce (początkowo w ziemi sandomierskiej, a następnie w ziemi lubelskiej). W granicach miasta wpada do Wisły rzeka Kurówka. Miasto często bywa wiązane z pobliskimi Kazimierzem Dolnym i Nałęczowem, wspólnie określanymi mianem trójkąta turystycznego.

Powierzchnia miasta wynosi 50,61 km².

W 2006 GDDKiA rozpoczęła budowę nowej przeprawy przez Wisłę, będącej elementem przyszłej obwodnicy miasta. W sobotę 12 lipca 2008 roku rozpoczął się ruch samochodowy przez nowy most na Wiśle, któremu nadano imię Jana Pawła II. Tym samym do normalnej eksploatacji weszła nowa trasa, biegnąca istniejącymi drogami od Żyrzyna, przez przebudowane skrzyżowanie w pobliżu Zakładów Azotowych "Puławy" S.A., nowy most na Wiśle i całkowicie nową drogę od mostu do drogi krajowej nr 12 w miejscowości Zarzecze.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2004 Puławy mają obszar 50,61 km², w tym:

• użytki rolne: 12%
  
• użytki leśne: 21%
  
• grunty pod zbiornikami wodnymi, rzekami, rowami: 3%
  
• tereny pod zabudowę: 9%
  
• ulice, tereny kolejowe i inne tereny komunikacyjne: 3%
  
• tereny parkowe i zieleńce: 0,5%
  
• tereny osiedlowe niezabudowane: 1%
  
• tereny różne: 2%
  

Miasto stanowi 5,42% powierzchni powiatu.

Toponimia

Pochodzenie nazwy miasta nie jest do końca jasne ani oficjalnie potwierdzone. Z racji pierwotnego usytuowania osady nad Wisłą, sądzi się, iż nazwa Puławy pochodzi od pojęć związanych z rzeką.